CameraNU.nl
Nu besteld, vandaag gratis in huis!
Vandaag bereikbaar van 09:00 tot 22:00 uur

Op reis door Sulawesi met Elinchrom

Geschreven door Peter van Heulen op donderdag 19 mei 2016

Als reisfotograaf is het altijd wikken en wegen wat je wel en niet mee op reis. Zeker als je dan ook nog eens net zoals ik altijd portable flitsers mee neemt. Ik bedoel dan niet speedlights maar de Elinchrom ELB 400 Action To Go set. Het doel van mijn reis is het vastleggen van dagelijkse bezigheden van de mensen op dit mooie eiland. Maar ook het ontdekken van de mogelijkheden van mijn apparatuur. In Nederland laad ik mijn auto vol met portable flitsers, softboxen, reflectieschermen, statieven en dergelijke. Geen problemen met het gewicht, alles kan in de auto. Op locatie wordt alles opgesteld en kan er gewerkt worden. Maar ja hoe neem je een auto vol met spullen mee op reis? Sterker nog: het vervoer in Indonesië zal hoofdzakelijk bestaan uit een motorscooter, een klein 8-persoons busje welke pete-pete genoemd wordt of lopen. Dit is de beste manier om het land en de mensen te leren kennen.

Geen andere toeristen

In Sulawesi is het toerisme nog niet echt in ontwikkeling. Bekende plaatsen zijn het Wakatobi eiland en Zuid Sulawesi waar je schitterend kunt duiken. Voor de mensen die van speciale rituelen houden is Toraja the place to be. Voor de rest leven de mensen hier traditioneel en zijn ze nog niet verpest door Westerse toeristen. Zoals op Bali en Java. Als ik op reis ga wil ik zeker geen toeristen tegen komen, laat staan Nederlanders of Duitsers. Maar één voordeel heb ik wel, ik eet en drink en slaap bij de lokalen. Dit is iets wat de meeste toeristen so wie so schuwen. Mijn basiskamp sla ik op in Kendari: een stad in het oosten van Sulawesi. Van daaruit ga ik op verkenning.

Uitrusting samenstellen

Maar ja... wat neem je allemaal mee op reis? Dat is wel de grootste uitdaging. Een fullframe DLSR en een portable flitser zijn geen optie. Want dit is allemaal veel te groot en te zwaar. Het zal misschien wel gaan als je met een auto gaat, maar met een rugzak is dit niet te doen. Dus mijn keuze qua camera en objectieven is de Fujifilm X-T1 met een 10-24mm, een 35mm, een 56mm en een 50-140mm. Met drie à vier reserve-accu’s. Diverse filters voor landschappen. Een Elinchrom ELB 400 met twee lampkoppen (action heads). Voor op de lampen een Portalite 60x60 vierkante softbox, die zeer klein is op te vouwen.

Voor het grotere werk een Rotalux Octa 135cm. Helaas moeten de lampstatieven ook mee. Daarvoor heb ik een Gitzo Traveler met een snelwisselplaat met een pivot om de lamp vast te zetten. Verder een Rotolight Compact Light Stand. Dit lichte en supercompacte statief past zo in de rugzak. Een 15” inch laptop met benodigde kabels en opladers gaan ook mee. De lichtmeter en de nieuwe EL Skyport Speed HS niet vergeten. Dan is het ook van belang dat er nog plaats is voor eten, drinken en een sarong. De sarong kan gebruikt worden als jas, broek of handdoek.

Op zoek naar een betrouwbare rugtas?

Maar waar passen deze spullen allemaal in zonder dat de rugzak uit zijn voegen scheurt? Een betrouwbare rugzak is wel het belangrijkste onderdeel voor de reisfotograaf. De rugzak moet niet alleen sterk zijn maar ook comfortabel dragen, het liefst waterdicht én praktisch zijn zodat de tas helemaal naar eigen wens is in te richten. Dan is er volgens mij maar één merk wat in aanmerking komt: F-Stop en dan met name de Ajna.

Waarom geen ander merk? Dat is natuurlijk heel persoonlijk, maar net zoals Elinchrom flitsers, worden deze ontwikkeld door en voor fotografen. Een heel handig en onmisbaar stukje gereedschap is de Grid-it. Hier kunnen kabels en alle kleine dingetjes makkelijk en overzichtelijk opgeborgen worden. Na veel passen en meten kan alles in de rugzak. Op de foto ontbreekt nog de laptop en de Octa 135cm. Deze hing ik aan de zijkant van de rugzak. De statieven konden in de zijvakken van de rugzak zodat alles netjes compact bleef. In de veertig liter F-Stop Ajna kan dus alles voor een maand foto-expeditie.

Elinchrom

Waarom ik gekozen heb voor Elinchrom? Er zijn vele merken draagbare of sjouwbare flitsers. Maar Elinchrom heeft met de ELB 400 wel een hele mooie draagbare set gemaakt. De kwaliteit van de apparatuur is ongeëvenaard, licht in gewicht, klein en beschermd tegen de meeste weersinvloeden. Dan hebben we het nog niet gehad over de verschillende technische functies van deze kleine unit. Met de nieuwe EL-Skyport plus HS kan er tot 1/8000e van een seconde gesynchroniseerd worden. Dus geen TTL zoals vele andere merken maar echte HS sluitertijd voor je Nikon, Canon of Sony.

Deze functie is heel bruikbaar in de tropen. Want het licht daar is enorm hard en het wegflitsen van de zon kun je vergeten. Dan moet je een ander trucje uithalen, en dat trucje wordt HS fotografie genoemd. Door middel van een snelle sluitertijd kan je bijvoorbeeld de achtergrond onderbelichten en met dezelfde flitser-instelling je model goed belichten. Ik zal hier meer over schrijven in mijn volgende blog.

Met het vliegtuig op reis

Vliegen is een noodzakelijk kwaad. Naar Kendari, Sulawesi vliegen is een redelijke lange reis. Van Amsterdam naar Jakarta ongeveer zeventien uur, één overnachting en dan de volgende morgen vroeg met een lokale vlucht van drie uur naar Kendari. En dan zijn we op de plaats van bestemming. Meteen naar de eerste de beste warung gereden om Surya (kretek) te kopen. En dan de eerste drie dagen even rustig aan doen en acclimatiseren. Doordat ik de hele reis geslapen heb, ondervind ik bijna geen last van het tijdsverschil. Alleen de temperatuur en de luchtvochtigheid is erg wennen.

Vliegen met accu's

De accu’s van Elinchrom zijn van het type Li-ion, daar is een speciaal formulier voor op de website van Elinchrom. In Europa vragen ze er niet om en in Indonesië snappen ze het niet. Dus het was iedere keer weer even laten zien dat hij flitst. Een goede les want de volgende keer gaan de flitsspullen gewoon in de koffer. Op de terugweg heb ik geen enkel probleem ondervonden.

De eerste fotosessie

Met de motorscooter naar het vissersdorpje Banjo Village is een uurtje rijden. En daar sta je dan met je superdeluxe rugzak vol met de mooiste apparatuur in een vissersdorp waar de Nokia 6310 state-of-the-art is. Waar iedereen je mister noemt. Het leven in deze dorpen is voor ons primitief te noemen, zaken zoal stromend water, een gasfornuis of airco zijn hier niet. De eerste levensbehoefte is vis uit de zee. De vissers gaan daar bij het ochtend gloren met hun ranke bootjes de zee op. Gelukkig kom je met Google Translate en handen- en voetenwerk nog een heel eind. En ik maak graag een praatje dus na een dagje rondlopen wist iedereen dat er een Belanda foto’s kwam maken.

Maar niet zonder risico, want de houten huisjes zijn gebouwd op palen in het water en zijn niet echt berekend op een blanke man van 1.85m en tachtig kilo. Dus af en toe was het kantje boord of ik zakte door de vloer in het water. Tijdens een van de dagen kwam ik bij een oude vrouw op bezoek. Haar man was overleden en haar zoon was door een kreeft aangevallen en kon niet meer lopen. Dit betekend geen inkomen en iedere dag weer een strijd om voor eten te zorgen. Gelukkig…, in deze leefgemeenschap zorgen de mensen voor elkaar. Eenmaal binnen in het huisje werd me meteen eten aangebonden. En weigeren is not done. Een goede gelegenheid om foto’s te maken.

Het licht buiten is keihard en het zonlicht wat binnen komt is te weinig om mooie foto’s te maken. Maar gelukkig is deze uitdaging met de ELB 400 op te lossen. Ik gebruik een lamp met de vierkante softbox of de Octa 135cm om de foto te belichten. Doordat bestaand licht met kunstlicht wordt gecombineerd ontstaan er mooie kleuren en contrast in de foto. De Fujifilm X-T1 met een 10-24mm objectief geeft mooie diepte aan de foto. Met de 35mm maak ik dan tegelijkertijd portretten van de mensen.

Natte moesson

De tropen hebben ook nadelen, ik was er tijdens de natte moesson. Dat betekend dat het iedere dag wel regent. Niet een buitje zoals hier in Nederland maar stortbuien van een uur. Als je even naar de overkant van de straat loopt ben je drijfnat. Gelukkig dat mijn apparatuur, flitser en rugzak wel tegen water kunnen. Fotograferen in de regen met flits is niet aan te raden maar wel mogelijk. Zo liep ik regelmatig met mijn rugzak, statief met softbox en camera door de dorpjes. Als ik wat moois zag dan kon ik binnen een paar seconden een foto maken met flits. Jawel..., ook buiten overdag is dit aan te raden. Omdat zeker bij portretten de achtergrond vaak overbelicht en uitgebeten is. Door in te flitsen met een softbox komen de kleuren en het contrast weer terug in de foto en kan de achtergrond naar believen onderbelicht worden.

Ondanks de regen gaat het leven gewoon door. De vissersvrouwen koken binnen of buiten op houtvuurtjes. Veel vrouwen maken eten om te verkopen op de markt of in hun kleine warung (winkeltje). Ze vinden het geweldig als je ze wilt fotograferen. Ook weer gebruik makend van combinatie flitslicht met daglicht. Zo vond ik twee zussen die lontong aan het koken waren en de moeder was hout aan het hakken voor het vuur. Iedere dag is er zoveel te fotograferen dat ik bijna zal vergeten dat ik ook nog vakantie had.

Werken met lokale modellen

Voor de importeur van Elinchrom geef ik regelmatig workshops met modellen. Om zo te laten zien wat er allemaal mogelijk is met apparatuur van Elinchrom. Ook in Sulawesi leek het mij mooi om een model in traditionele kleding te fotografen en dan het liefst op een manier dat ook het landschap zichtbaar is. Modellen vinden is hier geen probleem, zeker niet als je een Bule (buitenlander) bent. Na een bezoek aan de lokale shopping mall in Kendari liep ik Agnez tegen het lijf. Een schitterende vrouw die nog nooit voor de camera had gestaan. Na een etentje en een gezellige avond had ik haar zo ver dat ze wou poseren. Een visagiste hadden we snel gevonden en traditionele kleding had ze zelf omdat ze in een dansgroep zit.

De foto-locatie was een klein vissersdorp bij Kendari. Ik heb eerst een serie gewone standaard modelfoto’s gemaakt met een collega fotograaf. Toen het licht wat mooier werd heb ik de groothoeklens op de Fuji X-T1 gezet. De ELB 400 met Rotaluxs Octa softbox 135cm stond samen met het model op een steiger. Met de zee en paalwoningen op de achtergrond hebben we schitterende foto’s gemaakt. Ik was zo blij dat ik mijn ELB 400 bij me had want dit was nooit gelukt zonder.

Ga eens ergens naar binnen

Als je dat met respect en gevoel benadert kan je bijna overal naar binnen. Zeker als je al een paar weken in het land bent en de gebruiken hebt overgenomen. Zo zijn er tal van werkplaatsjes langs de wegen waar ze tot en met vrachtwagens aan toe repareren. Door daar foto’s te maken met kunstlicht komen de kleuren naar boven. De werkplaatsjes hebben geen milieu-verordeningen en Arbowetten. Ze doen alles met de hand en op de hurken. Als het lassen langer duurt dan twaalf seconden gebruiken ze een bril. Door de flitser op een strategische plaats neer te zetten kun je een mooie werkruimte creëren om foto’s te maken. Ik kan nog uren door schrijven over mijn avonturen, maar misschien is het leuker dat u naar één van mijn lezingen komt bij CameraNU.nl!

Peter van Heulen

Peter van Heulen begon als hobby- en amateurfotograaf, maar werd al gauw onlosmakelijk verbonden met zijn camera. Hij maakt gebruik van de allernieuwste digitale technieken, maar voor het 'echte' fotografeerwerk pakt hij nog steeds de vertrouwde belichtingsmeter, rolfilm, camera en statief. Als ambassadeur voor Elinchrom in Nederland is Peter regelmatig te vinden op beurzen, workshops en lezingen.

Zopim
Heeft u een vraag?