Tip van...

Vogels fotograferen met een schommelkop

Thijs Schouten 8 maanden geleden

Het fotograferen van vogels is een populaire tak van fotografie. Zelf ben ik een fanatieke natuurfotograaf en ook op mij is het vogelvirus overgeslagen. Ik probeer met regelmaat de Nederlandse natuur in te gaan om roofvogels, ijsvogels en andere soorten vast te leggen. Het fotograferen van vogels brengt alleen twee complexiteiten met zich mee. De eerste is de snelheid waarmee vogels zich bewegen. Hoe kleiner ze zijn, hoe lastiger ze te volgen zijn. De tweede is de afstand. Hoe dichterbij je komt, des te eerder ze opschrikken en wegvliegen.

Je bent door deze complexiteit als vogelfotograaf aangewezen op goede apparatuur. Zelf heb ik jarenlang met de Canon EF 300mm f/4.0L IS USM gefotografeerd met mooie resultaten. Het bereik was alleen hetgeen waar ik steeds vaker tegenaan liep. Vooral bij het fotograferen van roofvogels kon ik moeilijk dichterbij komen. Na jaren sparen ben ik dan ook overgestapt op een Canon EF 500mm f/4.0L IS USM. Deze geweldige lens heeft niet alleen een mooi bereik van 500mm, maar hij is ook nog eens erg snel. Er zit alleen ook een nadeel aan… namelijk het gewicht! Deze jongen weegt maar liefst 3.8kg! Met de komst van deze lens moest ik mijn manier van fotograferen compleet aanpassen. Aangezien je (vrijwel) niet uit de hand kan schieten ben ik overgestapt op een zogenaamde schommelkop. In mijn geval de Wimberley WH200 Head Version II.

Wat is een schommelkop?

Een schommelkop is een statiefkop welke speciaal ontwikkeld is voor het gebruik van lange (tele)lenzen. Waar je bij een “normale” statiefkop je camera op de kop monteert, monteer je bij een schommelkop niet je camera maar juist de lens. Op je lens monteer je een zogenaamde Arca Style lensplate (lensplaatje) welke vervolgens op de schommelkop geplaatst kan worden. Het gewicht verdeel je dankzij de lensplate evenredig zodat je cameraset niet voorover valt. De schommelkop kan 360 graden om zijn as draaien waardoor je eenvoudig van links naar rechts kan “pannen”. Daarnaast kan de kop van voor naar achter bewogen worden (net zoals een schommel en vandaar de naam schommelkop). Hierdoor kan je zowel omhoog als omlaag fotograferen. Als je uiteindelijk het gewicht goed verdeeld hebt zal de schommelkop, als je hem los laat, netjes waterpas uitlijnen. Dit zorgt ervoor dat je dus alle kanten op kan fotograferen, zonder dat het je kracht of moeite kost. Ideaal als je vogels of sport gaat fotograferen!

Wat kun je met een schommelkop?

Zoals hierboven genoemd geeft een schommelkop je vrijheid als je gaat fotograferen met lange telelenzen. Dit maakt een schommelkop het ideale verlengstuk voor natuur- en sportfotografen. Zelf heb ik mijn Wimberley WH200 op een Gitzo GT3542XLS statief gemonteerd. Dit is een statief dat ik extra hoog kan opstellen waardoor ik bijvoorbeeld met gemak over rietkragen kan fotograferen. Zo heb ik onderstaande foto’s van een baardmannen kunnen fotograferen. Omdat deze vogels erg snel van rietkraag naar rietkraag springen was de schommelkop een uitkomst. Ik kon immers snel reageren en ze eenvoudig volgen.

Ideaal voor in een fotohut

Naast het gebruik in de openlucht kan je schommelkoppen ook heel goed gebruiken in fotohutten of vanuit de auto. Wat je wel nodig hebt is een punt waarop je de kop monteert. In een hut zou je voor een zogenaamde slider kunnen gaan. Dit is een metalen buis waarop je de kop monteert waarna je ook nog van links naar rechts kunt bewegen. Voor in de auto zijn speciale autohouders te koop waardoor je de kop aan je raam kan monteren. Het lastige vanuit een auto is alleen wel de beperkte bewegingsruimte. Zelf heb ik mijn schommelkop meerdere malen in een fotohut gebruikt. Ook hier is het voordeel dat je snel kan schakelen. Daarnaast kan je, wanneer er niks voor je hut te zien is, je lens eenvoudig in de ruststand laten zakken. Je zit al snel een hele dag in een hut en een schommelkop zorgt ervoor dat je geen vermoeide armen krijgt. Onderstaande foto heb ik gemaakt vanuit een schuilhut midden in een bos.

Zelf ben ik tegen een aantal zaken aangelopen bij het kopen van een schommelkop. Onderstaande tips wil ik je dan ook graag meegeven in dit blog zodat je een juiste keuze kunt maken.

Tip 1: Wat ga je fotograferen?

Bedenk voor jezelf goed wat je wilt fotograferen. Een schommelkop is een goede uitkomst voor sport- en natuurfotografen, maar ze wegen wel wat. Naast je grote telelens en camera komt het er in de praktijk op neer dat je ook een statief en een schommelkop mee moet sleuren. In sommige gevallen kan je ook prima uit de voeten met een goede monopod plus monopod kop, zoals bijvoorbeeld de Really Right Stuff MH-01. Zelf heb ik naast mijn schommelkop ook een goede monopod zodat ik altijd flexibel ben.

Tip 2: Gebruik een statief voor je schommelkop

Met alleen een schommelkop ben je er niet, je hebt immers een statief nodig waarop je hem kan monteren. Kies alleen wel een bijpassend statief uit dat voldoende gewicht aan kan. Een schommelkop weegt al snel 1.5kg en dan heb ik het nog niet over de lens in combinatie met de camera gehad. Reken met het gewicht van je camera + lens + statiefkop en tel hier 30% bij op. Dit is het gewicht dat je statief aan moet kunnen.

Tip 3: Diverse merken en prijzen

Er zijn diverse schommelkoppen op de markt verkrijgbaar. Het grootste verschil tussen de merken zit in het draagvermogen en de lagers. Zo zijn er koppen die deels gelagerd zijn en koppen die volledig gelagerd zijn. Schommelkoppen die volledig gelagerd zijn kunnen meer gewicht dragen en zorgen voor de soepelste bewegingen. Uiteindelijk zorgt dit ervoor dat je het snelst en soepelst kunt reageren.

Tip 4: Vergeet je lensplate niet

Een laatste tip die ik je mee kan geven gaat over de lensplate. Dit is het plaatje dat je op je lens monteert zodat je hem op je schommelkop kan plaatsen. Bij sommige merken wordt de schommelkop exclusief lensplate geleverd. Zorg er dus voor dat je deze meebestelt als je een schommelkop koopt. Hierdoor zit je niet thuis met je nieuwe kop waar je niks mee kan. Zoals mij is overkomen....

Auteur

Thijs Schouten

Thijs Schouten had als kind altijd al een camera in zijn handen en is nu al jaren bijna dagelijks bezig met zijn passie: fotografie. Hij richt zich voornamelijk op landschaps- en natuurfotografie en gaat er graag op uit om vogels te fotograferen. Thijs schrijft regelmatig over fotografie en test af en toe artikelen waar hij productreviews over schrijft.

Bekijk alle berichten