Tips en inspiratie

De kleurrijke herfst beleven en vastleggen

Dave Zuuring 10 maanden geleden

Langzamerhand transformeert de natuur zich. Voorzichtig zijn de eerste herfstkleuren zich aan het tonen. In deze nieuwe blog neem ik jullie mee de herfst in die op 22 september officieel is begonnen en duurt tot 21 december.

Herfst, een periode waarin de kleuren van de natuur zich van hun gouden kant laten zien en sprookjesachtige taferelen voor velen onder handbereik komen dankzij vaak mistige omstandigheden en acceptabele tijden in de ochtend voor zonsopkomsten en blue hours in de avond. Maar ook het seizoen van onstuimigheid qua stormen, warme dagen of het moment om de open haard weer aan te steken. Laat je vast in deze nieuwe blog inspireren op de herfst voor je fotografie, bereid je voor en fotografeer er op los!

Techniek

Om in de herfst te fotograferen dient je fotografie kennis, wat je dus weet van van de belichtingsdriehoek qua ISO, diafragma en sluitertijd, in orde te zijn. Wil je een boslaan van voor tot achter scherp hebben, gebruik dan bijvoorbeeld f/8 of kleiner zoals f/11 op standaard groothoeklens (24mm). Maar denk daarbij ook met welke brandpuntsafstand je dit doet en waar dus je hyperfocale afstand zo ongeveer moet liggen.

En lopen er wandelaars in beeld die je wilt bevriezen, dan is een snelle sluitertijd afhankelijk van de snelheid van de wandelaars, nodig. Maar pas op met deze keuze, je zult al snel merken dat op een rustige bewolkte herfstdag in het bos je sluitertijd al snel kritisch wordt, dus dan zul je de ISO-waarde op moeten krikken. Anderzijds, vallen de bladeren van de bomen of wil je juiste de beweging van de takken in een najaarsstorm creatief vastleggen, dan maakt dit weer niet uit. Kortom, speel met je kennis van de belichtingsdriehoek.

Wat zijn handige spullen voor het fotograferen van de herfst?

Voordat je jezelf helemaal verliest in het Gear Acquisition syndroom, lees dan eerst het artikel van mede blogger Francis de Beus, want je kunt van alles gebruiken tijdens het fotograferen in de herfst. Maar geen zorgen ik daag je uit: "Kies bewust, visualiseer wat je wilt doen van tevoren en durf te kiezen in je materialen!". Het mooie aan de herfst is, het nodigt uit om een lekkere warme trui, stevige wandelschoenen aan te trekken en erop uit te gaan. Dan wil je niet al teveel bij je hebben. Controleer wel het weer vooraf en..., neem een paraplu mee.

Wat ik in de herfst 2016 veelvuldig meenam was mijn lichtgewicht Benro A350EX statief met het BH1-M balhoofd, de Fujifilm X-T10 systeemcamera en de allround 18-55mm zoomlens. Met een polarisatiefilter. Maar ook met een compacte camera als de Canon G7 X met 24-100mm zoombereik kun je prima uit de voeten. Als ik besloot op pad te gaan met mijn spiegelreflex Canon EOS 5D Mark III koos ik vaak voor meer spullen, bijvoorbeeld een 24-70mm standaard zoom en een 70-200mm telezoomlens. Onmisbaar zijn voor mij dan een polarisatiefilter en een hard grad filter. Maar die polarisatie, ja die is echt nodig als je soms de schitteringen van de blaadjes wat wil nuanceren, maar vooral om de herfstkleuren te accentueren.

Om helemaal eenvoudig op stap te gaan kun je ook kiezen om één lens mee te nemen, bijvoorbeeld door alleen een macrolens mee te nemen als je het bos in gaat. Met bijvoorbeeld een objectief zoals het Sigma 105mm f/2.8 EX DG OS HSM Macro objectief waarmee je uiteraard macrofoto’s kunt maken van paddenstoelen of andere objecten die je close up in beeld wilt brengen. Maar je kunt er ook prima, dankzij de telefunctie, een boslaan mee fotograferen.

Wat te fotograferen in de herfst

Ik ben van nature een fotograaf die houdt van weidse landschappen, maar ook van lijnen en diepte in een foto met veel kleur. Een ander houdt juist meer van sober of vooral van macro. Het mooie aan de herfst vind ik dat je ook als het minder weer is, bijvoorbeeld zo’n dag waar het de hele dag mistig blijft of juist super zonnig is, je heerlijk in het bos kunt vertoeven. Met mist krijg je uiteenlopende mogelijkheden.

Let nu vooral eens op in je omgeving of in een park waar welke bomen staan. Herken ze, zoek ze eens op en bekijk hoe ze kunnen kleuren. Dat kan dan al een indicatie zijn voor een mooie locatie om te fotograferen. Dat kan zelfs dat laantje om de hoek zijn. Zelf vind ik dat altijd de mooiste foto’s. Zoom in en pak die details zoals een tak met goudkleurige bladeren, zoals in onderstaande foto het geval is.

Zijn er fraaie wolken, dan kies ik er vaak voor om een kasteel of buitenhuis dat mooi in het kleurrijke landschap ligt, te fotograferen. Helemaal uniek wordt het als je dit vanaf een hoger standpunt kunt fotograferen. Dit vraagt wel om de plekjes kennen, verkennen en op het juiste moment op de juiste plaats zijn.

Kleurrijke natuur

Maar het hoeven niet altijd bomen te zijn die fraai kleuren. Bezoek eens een vennengebied in je omgeving en zie daar zelf hoe het 'gras' ook mooi kleurt op de vaak donkere wateren.

Is er nevel 's ochtends - en dat hoeft in de herfst niet voor dag en dauw te zijn - ga dan weer terug naar datzelfde plekje met die bomen en leg de zonnestralen vast. Of ga een park in, zoek een bankje of let eens op hardloper die je beeld in- of uitloopt. En speel met je sluitertijd en creëer speelse perspectieven zoals in deze foto.

Ben je wel vroeg op pad, dan is er een kans dat wat grondvorst een mooie wit tapijt over de donkere grond heeft legt en zo net dat stukje contrast biedt in de foto dat er anders niet zou zijn. Naarmate de herfst vordert kun je dit ook steeds 'later' op een koude ochtend aantreffen.

Maar uiteraard zijn er ook andere onderwerpen die je aandacht kunnen verdienen zoals dat beekje, een waterval met herfstblaadjes. Of wat te denken als het weer eens geregend heeft, fotografeer dan eens een plas en speel met de kleuren met behulp van je polarisatiefilter. Verrassende effecten kan dit opleveren. Woon je in de stad, dan niet getreurd want naarmate de herfst vordert kleuren de straten met de gevallen bladeren.

Uiteraard is de herfst ook het seizoen van paddenstoelen. Neem een vuilniszak mee, een klein lampje of een wit stukje plexiglas. Speur de grond af en fotografeer zoals hier en eenzame paddenstoel. Een handig hulpmiddel is dan een kersenpittenzak of rijstzak zodat je camera stabiel op de grond ligt. In combinatie met het klapschermpje van de Nikon D750 waar deze foto mee werd gemaakt door fotograaf Patrick van Wolferen met een macrolens, krijg je verrassende mini herfstlandschapjes.

Ook aan zee is het herfst

Het hoeft in de herfst niet altijd te gebeuren in het bos of park. Zelf mag ik graag naar het strand gaan en dan is het hopen op spectaculaire wolken of buienluchten. Of ga een terug naar je mooiste fotospot van eerder dit jaar. Fotograaf Sander Grefte laat met onderstaande foto van de Posbank zien dat de heide niet alleen paars hoeft te zijn een fraaie foto ervan op te leveren. Juist de herfstkleuren met de mist maken het geheel een mooie combinatie!

Blue hour fotografie

En het mooie aan de herfst is voor mij toch stiekem wel dat werkend Nederland de verlichting eerder aan doet, want het is steeds eerder donker. Dat biedt de kans om kleurrijke blue hours te maken, zoals ik hier deed in Deventer na werktijd. Belangrijkste les voor mij die avond: niet vergeten warme schoenen mee te nemen, want met mijn nette werkschoenen aan was het deze koude avond amper vol te houden.

Laatste inspiratie tips

Kijk eens rond online en boek een workshop. Er worden er diverse aangeboden door interessante fotografen, zo ook hier via CameraNU.nl door de aangesloten bloggers of via mij. Of ga op stap met een natuurexcursie via Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten of een andere instantie. Op hun websites krijg je al snel inspiratie voor de herfst. En tot slot; vergeet niet te genieten en je eigen herfstportfolio weer uit te breiden, er is zoveel te beleven al binnen een half uur van je eigen woon- en werkomgeving.

Top tien tips voor herfstfotografie

  • Travel light, neem gericht je spullen mee
  • Denk aan het meenemen van een paraplu
  • Een polarisatiefilter is een must have
  • Weet wat sluitertijd, ISO en diafragma doen
  • Kijk nu al rond en ga meerdere keren terug
  • Fotografeer eens vanaf een hoger standpunt
  • Zorg voor droge doeken of een zeem als het wat natter is
  • Steek een vuilniszak in je tas in geval van macro of laag-bij-de-grond-fotografie
  • Een extra accu is een handige accessoire
  • Denk aan warme kleding en schoenen

Auteur

Dave Zuuring

Dave Zuuring, ook bekend als nldazuu, is naast zijn fulltime baan en de tijd die hij met zijn gezin doorbrengt, een gepassioneerde fotograaf die fotografeert vanuit de gedachte "Make your memory today". Hij legt graag landschappen in de breedste zin van het woord, cityscapes, interieurs en reportages vast. Vooral cityscapes in het blauwe uur zijn een rode lijn door zijn fotografie belevingen.

Bekijk alle berichten