Review Sony A1 II
Voor Mia Stawinski moet een camera intuïtief aanvoelen, snel reageren en vooral vertrouwen geven. Dit testte ze bij de Sony A1 II in Zuid-Afrika.
Lees verder
Olivier Groot
Met de komst van de Sony Alpha 7R VI voelde ik direct dat Sony een nieuwe standaard wilde neerzetten in de R-serie. Waar ik de voorgangers vooral kende als camera's met extreme resolutie, beloofde dit nieuwe model mij nu ook de snelheid en videoprestaties van een echt hybride werkpaard. Ik nam het toestel mee naar verschillende locaties om te ontdekken of dit de camera is waar ik als professionele beeldmaker op heb gewacht.
Boven op het Fairmont, met uitzicht op de meest gefotografeerde haarspeldbocht ter wereld, drukte ik op de ontspanknop. Onder ramde een Ferrari F2004 de hairpin in tijdens de Ferrari Tribute, en in mijn handen lag een camera waarvan de modelaanduiding zorgvuldig was afgeplakt met zwarte tape. Niet alleen de naam, ook een onaangekondigd knopje en lampje - details waar ik op terugkom. Het was geen ver vooraf geplande locatie voor deze review. Sony had de Historische Grand Prix sowieso niet voorzien als testomgeving voor de pre-release van de Sony A7R VI, en eerlijk gezegd was er vooraf flink gediscussieerd of het wel verstandig was om het toestel zo de buitenwereld in te nemen. Het antwoord werd uiteindelijk: ja, mits afgeplakt, en mits ik de drukste plekken meed om het lekken van de camera de buitenwereld in te vermijden. Voor de rest, zo werd mij verzekerd, zou de camera moeilijk van zijn voorganger te onderscheiden zijn. Nu alleen nog maar waanzinnige beelden proberen te schieten tussen al het geweld door.
Ik haalde de camera op bij Sony HQ op weg naar het vliegveld. In grote lijnen lag er een toestel in mijn hand dat ik al sinds eind 2022 dagelijks gebruik: de Sony A7R V. Grotendeels dezelfde body, zelfde knoppen, hetzelfde tilty-flippy scherm. Voor sommige reviewers is dat een teleurstelling, geen radicaal nieuwe architectuur, geen heruitvinding van het wiel. Voor mij - eerlijk - is dat juist de kracht. Ik wil niet voor de zoveelste keer een menustructuur of nieuwe knoppenarchitectuur leren als ik een camera oppak die ik moet vertrouwen voor een betaalde klus. Ik wil instappen en doorrijden.
De grip is ondertussen wél overgenomen van de A1 II, en dat is een upgrade die je direct in de hand voelt: dieper uitgesneden, comfortabeler bij langdurig dragen, en met een uitgebalanceerde greep die zelfs met de zwaardere GM-zooms aangenaam blijft. Voor wie écht lange dagen maakt komt er een uitgebreide grip-accessoire die plek biedt aan de nieuwe accu’s. Daarover zo meer.
De A7R V was destijds een serieuze sprong: eerste model met AI-autofocus, 8 stops IBIS, een 5- assig kantelscherm, en intern focus stacken — een functie waar ik daarvoor uren mee bezig was op een focusrail. Een geweldige landschapscamera, maar één die op snelheid niet was geoptimaliseerd. Met de daarop volgende jaren door Sony geïntroduceerde modellen - A9 III, A1 II, A7 V - waren de grootste stappen op het gebied van snelheid en efficiëntie. Nu is de R aan de beurt om een grove snelheidsstap voorwaarts te doen
Op papier doet de VI dat dan ook met overtuiging. Een stacked 67 megapixel sensor. Een nieuwe Bionz XR2-processor met geïntegreerde AI-chip. 8.5 stops IBIS. Pre-capture, 30fps uncompressed RAW burst, 8K30 intern, 4K120 full-frame. Een groter dynamisch bereik dan ooit binnen de R-lijn. Een circa 9.44m-dot EVF op 240fps verversingssnelheid, noem het maar op! Vooraf waren er geruchten over nóg hogere resoluties, maar 67 megapixel zit op 2/3 van de honderd, en natuurkunde laat zich nu eenmaal niet overrulen door marketing: hoe kleiner je pixels, hoe minder fotonen ze elk vangen, hoe harder de versterking moet werken, hoe meer ruis je terugziet bij gelijke ISO. Compromis moet altijd gemaakt worden.
De stacked sensor is de echte hoofdrolspeler van deze release, en bij dit prijspunt was dat voor mij het grootste vraagteken vooraf. Tot nu toe was die techniek bij Sony voorbehouden aan de Alpha 1- lijn; de recent geïntroduceerde A7 V kreeg een semi-stacked variant, wat al een fikse snelheidssprong opleverde. Maar fully stacked op een R? Dat is nieuw.
Even kort, voor wie er graag de technische achtergrond in wil duiken: in een stacked sensor zit de logica- en geheugenlaag onder de fotodiodes, in plaats van ernaast. Daardoor kan de sensor in fracties van de tijd uitgelezen worden, wat zich vertaalt naar minder rolling shutter, snellere autofocusberekeningen en hogere burst-snelheden. In de vroege jaren van de techniek (denk eerste generaties, rond 2021) ging dat ten koste van dynamisch bereik en lichtgevoeligheid: de extra circuitlagen produceerden thermische ruis en aten lichtopvang weg. Sony heeft dat in de generaties daarna systematisch opgelost, verbeterde koperverbindingen tussen de lagen, DRAM-integratie, en on-chip ADC’s (analoog naar digitaal-converters) die ruis bij de bron afvangen in plaats van verderop in de keten. Het netto-effect: uitontwikkelde techniek, en nu zelfs op hogerevolutiesensoren fantastische snelheidswinsten.
En dat is significant. De autofocus krijgt per cyclus juistere, snellere data uit de sensor, wat zich direct laat zien in trefzekerheid. Pre-capture wordt mogelijk: zodra je de sluiter halfindrukt, schrijft de camera al pro-actief beelden naar de buffer, en bij volle indruk wordt tot maximaal de afgelopen seconde alsnog opgeslagen. Voor onvoorspelbare onderwerpen: sport, wildlife, events - is dat geen gimmick, eerder een soort vangnet dat zekerheid en garantie kan geven. En de 30fps uncompressed RAW spreekt voor zich: je gaat geen moment missen. Allemaal zonder dat het ten koste gaat van pure beeldkwaliteit. I'm impressed.
Een belangrijke kanttekening hierbij: dit soort throughput vraagt om geheugenkaarten die het bij kunnen houden. De data-heavy modi: 30fps uncompressed RAW burst, 8K30, 4K120, vragen om CFexpress Type A. Niet als suggestie, als voorwaarde. Anders loopt de buffer vol voordat hij zichzelf weer kan leegschrijven, en bij de hoogste videobitrates kom je de drempel zonder CFexpress simpelweg niet over. Plan je media-investering daarop in.
Vijf minuten heb ik nodig gehad om de camera naar mijn hand te zetten. Dezelfde body, dezelfde knoppen, alleen een paar nieuwe functies om in te richten. Daarna ging ik aan de slag. Panning op 1/15s, en direct bij checken van goed gelukt beeld bleek meteen waar die 67 megapixel zich laat gelden: hoe ver ik ook inzoomde, er bleef detail. Cropping als tweede compositie-stap, zonder concessies.
Later stond ik met een FE 70-200 GM II op een hotel net achter de Nouvelle-chicane, na de tunnel, met uitzicht op de enorme yachts en kon ik de wagens pannen aan de overzijde van het water, rechts te zien op het groothoekbeeld. Optische stabilisatie, sensorstabilisatie en 67 megapixel samen leverden een beeld op dat eerlijk gezegd geen recht doet aan wat je in een blog kunt laten zien — je moet het op groot scherm zien. (Panning-shot klassieke wagens, blurry kustlijn op de achtergrond.)
Belangrijk te vermelden: alle edits in het blog zijn op basis van JPG's. Pre-release worden de RAWbestanden nog niet ondersteund door Adobe, dus wat je ziet is wat de camera zonder teveel gekte levert, kleine toonaanpassingen gedaan op basis van de jpg’s. Er was nu geen ruimte voor de gebruikelijke schaduwen-redding of highlight-recovery in Camera Raw. Het werkelijke dynamische bereik van deze sensor kan ik daardoor nog niet eerlijk demonstreren in deze review.
Als onderdeel van de lanceringscampagne ben ik met het team van Cameranu eropuit gegaan om de camera in zoveel mogelijk scenario’s aan de tand te voelen, hieronder mijn observaties:
De pre-capture is een functie die ik spaarzaam probeer te gebruiken vanwege data-opslag maar als ik ervoor kies deze te gebruiken, bewijst hij keer op keer de waarde Een bonte specht die opvliegt vanaf een tak laat zich niet plannen; je voelt het halve seconde nadat het gebeurd is. Sluiter halfintrekken, wachten, doordrukken zodra het beeld al voorbij is — en de camera heeft
de laatste seconde tóch voor je bewaard. Gecombineerd met 30fps uncompressed RAW bursts en een verrassend schone hoge ISO voor een 67MP sensor is dit voor wildlife-fotografen een toestel dat een serieuze heroverweging waard is. 4K120 full-frame deed de rest: slow motion van vleugelslagen, zonder crop, zonder kwaliteitsverlies
Hier liet de nieuwe AF zich van haar overtuigendste kant zien. Niet alleen de oogherkenning — die was bij de A7R V ook al uitstekend — maar de confidence in laag licht. De camera twijfelt minder, valt minder vaak terug op vlakke modus, en pakt het oog ook door los haar heen. De tally-light voorop is een klein ding met grote impact bij video-opnames: je model weet wanneer je daadwerkelijk draait en wanneer niet, zonder dat je het hoeft uit te spreken. Voor portretwerk waarin je tussen stills en video schakelt is dat onverwacht prettig.
Een klassiek onderwerp: oude beuken, gefilterd licht, eindeloze dieptes. Hier gaan resolutie en dynamisch bereik samenwerken, en hier merk je dat de IBIS van 8.5 stops geen marketing-getal is. Handheld, lange sluitertijden in het donkere onderhout, scherp tot in de hoeken. Geen statief mee hoeven slepen door modderpaden is een vrijheid waar ik zovaak mogelijk probeer gebruik van te maken. De AIgeautomatiseerde witbalans pakt het gemengde licht onder bladerdak beter dan ik had verwacht, significant minder bijwerken achteraf. En voor wie zoals ik vaak vroeg of laat schiet: de verlichte knoppen zijn precies hier een onverwacht cadeau. Een van de twee elementen die ik bij Sony HQ moest afplakken, overigens — samen met de tally-light. Ik ben iemand die zijn camera blind bedient, dus voor mij geen doorbraak, maar elegant geïntegreerd, en in mijn geval levert het zelfs een extra customizable knop op.
Voor deze dag stelde Porsche Centrum Nederland de nieuwste 992.2 Turbo S beschikbaar voor rolling shots. Gezekerd achterin de caddy van videograaf Jeroen, Veilig rollend door het prachtige bos met verse lenteblaadjes met de Porsche op vaste afstand erachter, ging ik op zoek naar de laagste sluitertijden waarop de wagen nog scherp te krijgen was. Het bos om ons heen vloog voorbij als één zachtgroene streep; de Porsche stond als een uit graniet gehouwen object in het midden. Resolutie, sensorstabilisatie en autofocus moesten hier alle drie tegelijk leveren, en dat deden ze. 1/5s, why not? Daarnaast statisch werk: exterieur, interieur, detail, waarbij de microreflecties op het gepolijste koetswerk laten zien wat 67 megapixel met een ragscherpe lens toe in staat is.
Atletieksprinters die recht op de camera afkomen vormen het klassieke autofocusexamen, en dit is waar generaties camera's zich van elkaar onderscheiden. De A7R VI faalde niet één keer. De ogen bleven scherp, ook bij de laatste tien meter waarbij de inspanning het gezicht vervormt. De buffer heb ik niet kunnen uitputten; na bursts van meerdere seconden en ruim honderd beelden was er geen hapering te bekennen. Daarnaast heb ik nog wat experimenten met flits gedaan.
Zonsondergang Het soort scène waarvoor de R-lijn historisch gebouwd is: weids, snel veranderend licht, zon recht in beeld. Dynamisch bereik moet hier de schaduwen optillen zonder dat de highlights clippen, en dat doet de VI met overtuiging. Opnieuw geholpen door de stacked sensor, was het ook een fantastische mogelijkheid om te bursten icm precapture om de kitesurfer te vangen terwijl ze vanuit mijn perspectief over de ondergaande zon sprongen .
Een high-end productfoto zoals in dit geval een Delft Blue Holthinrichs horloge vraagt om resolutie waar geen sensor genoeg van heeft, en om focus stacks die uren werk waren in het focusrail-tijdperk. Intern focus stacken zat al in de A7R V, maar de VI doet het sneller, met meer frames, en met de extra resolutie als bonus. Concrete instellingen voor wie het wil naschieten: 100mm GM Macro, 95 frames, stapgrootte 3, f/7.1, 1/8s, ISO 100. De details van de keramiek Delft Blue wijzerplaat staan scherp van rand tot rand, in één geautomatiseerde sequentie.
Dit is een camera die voelt alsof je hem al kent, maar je keer op keer toch weet te verbazen met de uitbreiding van mogelijkheden. Wie naar specsheets staart en op zoek is naar revolutie, kijkt langs het verhaal heen. Wat hier gebeurt is dat de R-lijn voor het eerst echt compleet wordt: niet meer alleen de hoge-resolutie landschapscamera die ze sinds de A7R IV was, maar een hybride werkpaard met serieuze videocapaciteiten en de snelheid om wildlife en sport mee te schieten zonder excuses.
Er is één keuze die de discussie zal blijven domineren, en dat is de accu. Hier moet een pittige afweging bij de ontwerpers achter de tekentafel hebben plaatsgevonden. De NP-FZ100 is jarenlang dé standaard geweest, een onderdeel waar elk Sonysysteem op leunde. Voor de VI moest het een bottleneck geweest zijn, en Sony heeft de stap durven maken naar een nieuw, iets groter accutype met 2600mAh capaciteit, niet uitwisselbaar met de oude. Daar zit een investering aan vast voor wie zoals ik een arsenaal aan FZ100's heeft liggen, en het breekt voor het eerst in jaren de uniformiteit van het systeem. Maar: op geen van de draaidagen kwam ik bij stevig gebruik onder de 50%. Dat is, eerlijk gezegd, niet te bevatten. Met één reserve red je elke shoot, en omdat het accutype dmv fast-charging oplaadt is hij eerder vol dan jij hem leeg krijgt. De nieuwe Bionz XR2 met geïntegreerde AI-chip - geïntroduceerd op de A7 V - speelt hier zijn hand uit: hitte-management en efficiëntie op een ander niveau.
Sony heeft daarnaast een tweede USB-C poort toegevoegd, en dat is voor de tetherende professional belangrijker dan het op het eerste gezicht klinkt: charging op de ene poort terwijl de data-poort beschikbaar blijft, zonder dat je hoeft te kiezen tussen stroom en workflow. In het Monacomediacentrum kon ik dit niet uitgebreid aan de tand voelen, de camera moest immers onherkenbaar blijven. Het is een toevoeging die in de studio direct verschil gaat maken.
De tally-light is geen technische doorbraak, wel een statement of intent: dit is geen pure stillscamera meer. Klein, simpel, ongelofelijk fijn in interviewsettings of zelfportret-werk, en zichtbaar zodra de camera daadwerkelijk een video-opname draait, niet bij stills. Uit eigen bevindingen lijkt de tweede basis-ISO rond 5000 te liggen; een nette waarde, en wat ik aan video-output uit de camera heb gezien (gedeeld op de Cameranu-kanalen) bevestigt dat.
Twee dingen waar ik eerlijk over wil zijn: pre-release JPG-only is een serieuze beperking voor wie het dynamische bereik écht wil beoordelen. Het ziet er goed uit, beter dan de A7R V, maar de definitieve uitspraak over hoeveel ruimte er in de schaduwen en de hoge lichten zit, hou ik tegoed tot Adobe-ondersteuning live is. En de lowlight-vergelijking met de A7R V — die geen sterprestatie was bij hoge ISO — heb ik niet uitputtend kunnen testen. Mijn vermoeden is een absolute verbetering door de stacked-sensor architectuur en de XR2-processing, maar het natuurkundige uitgangspunt blijft: lagere resolutie produceert lagere ruis. Hier wint de A7 V op papier waarschijnlijk nog steeds. Hoeveel het in de praktijk verschilt, vraagt om een vervolgtest.
Voor de R-V-gebruiker die zich wel eens heeft afgevraagd waarom hij voor sport en wildlife alsnog een tweede body meesleept: die vraag verdwijnt. - Voor de hybride professional die resolutie en snelheid wil, in één toestel, zonder afgewogen compromis. - En voor de landschapsfotograaf die zich druk maakt over of de stacked sensor iets aan dynamisch bereik kost: maak je geen zorgen, Sony heeft die rekening allang vereffend. Het is geen radicaal nieuwe camera. Het is een radicaal complete camera. En dat is, in dit stadium van de R-lijn, eigenlijk de indrukwekkendste prestatie.
Sony A7R VI + 200-600mm G
Sony A7R VI + 85mm GM II
Sony A7R VI + 24-70mm GM II
Sony A7R VI + 16-35mm GM II
Sony A7R VI + 70-200mm GM II
Sony A7R VI + 400-800mm G
Sony A7R VI + 28-70mm GM
Sony A7R VI + 50-150mm GM

Olivier Groot is een freelance foto- en videograaf die graag de limieten opzoekt. Alle vakgebieden worden met veel enthousiasme uitgeprobeerd. Landschap, fine art, bruiloften, evenementen, autosport en productfotografie zijn de onderwerpen waar hij het meeste van kan genieten. Door zijn technische achtergrond pluist Olivier wel alles tot in de fijnste details uit.
Bekijk alle berichtenHoud mij op de hoogte van laatste nieuwtjes, interessante blogs en aanbiedingen.
Foto
Video
Objectieven
Drones
Verlichting
Tassen
Statief & grip
Studio
Verrekijkers
Printers & verbruik
Audio
Accu's & stroom
Geheugen & opslag
Kabels & aansluitingen
Beeld & bewerking
Accessoires
Opruiming