Reviews en productnieuws

Review over het Irix 11mm f/4.0 Blackstone objectief

Dave Zuuring 1 maand geleden

Sinds de aankondiging van de Irix 11mm f/4.0 lens stond ik al te popelen om met deze unieke lens te fotograferen. Ik nam de Blackstone versie mee naar de Dolomieten, Italië. Wat is mijn indruk van deze lens en..., wat voegt het toe aan je fotografie?

Het uitpakken is een feestje

Eerst een fraai metalen blik met daarin een maatwerk lenspouch die de lens beschermt. De kwaliteit spat er vanaf en legt de lat direct hoog. De Blackstone uitvoering van de Irix 11mm is degelijker afgewerkt dan zijn goedkopere zusje, de Firefly. Die is fractioneel lichter door de kunststof afwerking. Qua glas en techniek zijn er geen verschillen, het verschil zit 'm dus in de gebruikte materialen. Beide lenzen zijn weather sealed en gemaakt voor gebruik op fullframe camera’s, maar ze zijn ook zeer interessant voor camera's met een APS-C formaat sensor.

Ultra weidse beeldhoek

Als je gewend bent aan ultra groothoeklenzen zoals een Canon EF 16-35mm f/4.0, de Samyang 14mm f/2.8 of de Sigma Art 12-24mm, dan weet je een beetje wat je wat te wachten staat. De Irix Blackstone is met 790 gram een flink stuk lichter en ook subtieler qua afmeting. Maar het zijn specialistische lenzen die je voor een duidelijk fotografie doel inzet. Architectuur, interieur of weidse landschappen.

Het is raadzaam goed op te letten in gebruik. Dit komt doordat de bolle lens in de vaste zonnekap met zorg behandeld dient te worden. Deze bolvormige lens kun je, als je even niet oplet, makkelijk beschadigen. Maar dit zijn geen typische lenzen om mee rond te wandelen of een fotowalk mee te ondernemen.

Nieuwe creatieve mogelijkheden

Ondanks dat ik de lens top vind afgewerkt met een prettige bediening, heb ik wel wat last om enerzijds de lenskap en lensdop van de lens af te halen. Is deze lens eenmaal op je body actief, dan biedt het weidse perspectief nieuwe creatieve mogelijkheden.

Als eerste heb ik de lens meegenomen naar mijn lievelingsplek, de fameuze John Frostbrug, waar normaliter een brandpunt van minimaal 14mm nodig is. Ook zijn hier perfecte omstandigheden om te zien hoe de lens omgaat met het tegenlicht vanaf de brug. Je ziet in de foto een paar lichtvlekjes, maar niets om je zorgen over te maken vanuit een beeldhoek zoals deze.

Waar ik zelf vooral erg benieuwd naar was, is hoe het zit met de scherpte van de lens. In deze review heb ik de lens gewoon gebruikt zoals ik vaker doe en ik heb er geen wetenschappelijke studie van gemaakt. Maar wauw, in de hoeken bij gebruikelijke diafragma’s zeg ik: scherp!

De Irix 11mm f/4.0 in gebruik

Autofocus ontbreekt weliswaar op deze lens, maar dat is geen probleem als je gewend bent om met een statief en de live view te werken. Maar deze Irix 11mm was volgens mij dermate nieuw, dat de focusring behoorlijk zwaar en stroef ging. Iets wat wel de nauwkeurigheid en precisie bevordert. Op de lens staat de schaalverdeling prachtig aangegeven. En dankzij de goed voelbare klik bij de oneindige scherpstelling, kun je prima uit de voeten.

Ik ontdekte dat, als ik door de zoeker scherp wilde stellen met mijn autofocus knop ingedrukt, er een autofocus lock kwam bij het draaien aan de scherpstelring. Handig! Zo kun je alsnog met een 'omweg' via de zoeker je scherpstelpunt of scherptediepte goed bepalen.

Ondanks dat het voor mij even zoeken was naar passende composities, mogen de resultaten er wezen qua beeldkwaliteit. Scherpte en kleuren worden prima weergegeven en ook in lastige lichtsituaties, zelfs met de zon in een uiterste hoek van je beeld, bereik je prima resultaten. Anderzijds met dit soort extreme brandpunten hoef je je amper zorgen te maken dat je beelden niet van voor tot achteren scherp zijn. Met een ultragroothoek als de Irix 11mm kun je enorm creatief fotograferen. Door de camera richting hemel te richten kun je grappige foto's maken zoals die in het bos hieronder:

Landschappen fotograferen

Voor deze lens zijn zover ik weet geen filterhouders beschikbaar. Wel biedt Irix een setje grijsfilters aan die je eenvoudig aan de achterzijde van de lens plaatst. Zelf heb ik deze niet kunnen gebruiken in mijn testperiode. Een handige workaround is om te werken met HDR-technieken. Bij de onderstaande foto heb een bracket van vijf foto’s gemaakt van -2 tot +2, die ik later in Adobe Lightroom heb samengevoegd.

Of door zoals in deze foto hieronder waar juist, dankzij de enorme beeldhoek, de dreigende lucht perfect benadrukt werd. Ik heb twee foto’s samengevoegd in Adobe Photoshop. Eén belichting voor de lucht en een tweede voor de voorgrond:

Adobe Lightroom profielen

Ik maak gebruik van de Lightroom Classic versie. Deze is nog niet standaard uitgerust met het lensprofiel van de Irix 11mm. Deze download je eenvoudig van de website van de makers. Daar leggen ze je uit hoe je dit profiel activeert. Liefhebbers willen denk ik nog wel weten hoe het zit met de vervorming en chromatische aberratie? Met de foto’s die ik heb gemaakt, totaal niet storend. Ik heb best wat beelden kunnen maken waar het licht en het lichtval dermate was dat je op chromatische aberratie mocht rekenen. En dat wat er was, is met een paar klikjes in Lightroom zo verdwenen.

De focusring vergrendelen

Een erg leuke en vooral super handige mogelijkheid, is dat je de focusring kunt vergrendelen. Tijdens mijn verblijf in de Dolomieten zijn we ’s avonds de melkweg gaan fotograferen. Toen ik eenmaal scherp gesteld had en de ring vergrendeld, kon ik probleemloos mijn verdere compositie afmaken zonder te vrezen dat mijn focus zou veranderen door ongemerkt verdraaien van de focusring.

Wat is mijn conclusie?

Met de giga weidse beeldhoek van de Irix 11mm f/4.0 Blackstone lens maak je super creatieve en mooie beelden. Het vraagt even wat oefening en een juiste keuze én bereidheid van je als fotograaf om ermee te spelen. Als je eenmaal door hebt waar de Irix 11mm het goed doet in je foto’s, dan heb je een mooie aanvulling voor in je fototas. De beeldkwaliteit is top en de afwerking van de Blackstone variant zelfs subliem.

Kortom, de Irix 11mm is dé perfecte ultra wide prime lens voor de liefhebber en beginner die meer weidse beelden wil vastleggen. Als je bezig bent met city scapes, avondfotografie, landschappen, architectuur en interieurfotografie dan voegt de 11mm zeker iets toe aan je fotografie!

Bekijk het Irix 11mm f/4.0 objectief

Auteur

Dave Zuuring

Dave Zuuring, ook bekend als nldazuu, is naast zijn fulltime baan en de tijd die hij met zijn gezin doorbrengt, een gepassioneerde fotograaf die fotografeert vanuit de gedachte "Make your memory today". Hij legt graag landschappen in de breedste zin van het woord, cityscapes, interieurs en reportages vast. Vooral cityscapes in het blauwe uur zijn een rode lijn door zijn fotografie belevingen.

Bekijk alle berichten