Tip van...

Acht tips voor het fotograferen van paddenstoelen

Michel Klooster 1 maand geleden

Het is volop herfst en dit is voor mij één van de mooiste fotografietijden van het jaar. De lage zon in combinatie met de vochtige lucht en de diversiteit aan kleuren geeft een heerlijke sfeer. Dit is voor alle soorten fotografie hét moment om eropuit te trekken. Met de komst van de paddenstoelen in alle soorten en maten is het een uitgelezen kans om lekker naar buiten te gaan. Vanwege de vrij korte periode waarin de paddenstoelen zich een weg banen door het vochtige landschap, is dit ook een vorm van fotografie waarin het lastig is om je daarin te specialiseren. Gelukkig is het met een paar handige tips ook niet de moeilijkste discipline en kun je zelfs met een goede smartphone al prachtige plaatjes schieten...

Tip 1: Neem de tijd voor je compositie

Paddenstoelen bewegen niet en daardoor kun je alle tijd van de wereld nemen. De juiste compositie bepaalt namelijk voor tachtig procent de kwaliteit van je foto. Speel met het landschap. Vaak is de paddenstoel omringd met interessante details die daadwerkelijk iets toevoegen aan je beeld, zoals hieronder te zien is.

Tip 2: Let op het licht

Zoals je kunt zien in de foto hierboven komt het licht van rechts. Paddenstoelen groeien veelal op plekken waar niet heel veel zon komt. Ze houden namelijk van vochtige en broeierige plekjes. Het nadeel is dat er dus weinig extra licht komt. In de meeste gevallen is het handig om extra licht bij je te hebben. Dit kun je op diverse manieren doen. Mijn voorkeur gaat uit naar continu licht, omdat je hierbij direct krijgt te zien wat het doet met het resultaat. Met de hierbij gebruikte Rotolight Neo LED-lamp kun je erg gemakkelijk de kleurtemperatuur en het vermogen van de lamp instellen. Het vermogen is traploos instelbaar van één tot honderd procent. Heb je geen continu licht dan is zelfs het zaklampje van je telefoon een mogelijkheid. Verder zijn een macroflitser of een opzetflitser een optie en via een reflectiescherm kun je zelfs dan nog licht van de zijkant krijgen.

Tip 3: Rekening houden met de beperkte scherptediepte

Scherptediepte is een belangrijk element met paddenstoelen. Omdat ze vaak van de zijkant worden gefotografeerd is het verstandig om met een kleine scherptediepte te werken. De meeste macrolenzen beginnen met een diafragma f/2.8 en dit geeft een prachtige scherptediepte. Alleen is vaak het probleem met paddenstoelen dat het hoedje dan niet volledig scherp is. Daar gaat het beeld veelal toch van wringen. Het kijkt fijner als het hoedje wél helemaal scherp is. Ik raad daarom aan om minimaal een diafragma van f/8.0 te gebruiken. Op zo’n klein werkgebied zal je zien dat de achter- of voorgrond nog steeds heerlijk wazig is. Hieronder een voorbeeld van een foto die met f/2.8 is genomen. Je ziet dat de foto toch niet helemaal lekker kijkt.

Tip 4: Belicht ook van onderen

Zoals je in de foto hierboven ziet is de paddenstoel ook belicht van onderen. Wanneer je geen extra licht toepast bij dit type paddenstoel en je alleen maar licht krijgt van boven of van opzij, dan zal de onderkant nauwelijks goed zichtbaar worden. Je krijgt hierdoor een zwakke belichting van de onderkant waardoor je de structuur niet goed ziet. Niet alleen met paddenstoelen heb je dat nodig, maar ook met bijvoorbeeld portretfotografie.

Tip 5: Gebruik een laag standpunt

Vaak is een laag standpunt in de fotografie interessant. Dat geldt ook voor paddenstoelen. Je wilt namelijk kijken vanuit het oogpunt van de paddenstoel. Hierdoor heb je meer het gevoel aanwezig te zijn in de omgeving van de paddenstoel en je creëert sneller diepte. Diepte geeft een gevoel van dimensie. Een 3D-dimensie welteverstaan en dat is de wereld waarin wij ons begeven.

Dezelfde paddenstoel, maar met ander licht en de foto is gespiegeld.

Tip 6: Neem een statief mee

Omdat paddenstoelen vaak op donkere plekken groeien, betekent het ook dat er weinig licht op deze plekken is. Het voordeel van paddenstoelen is dat ze weinig bewegen door de wind en je sluitertijd hierop aan te passen is. Kijk er ook niet van op als je soms sluitertijden hebt van één seconde. Uit de hand fotograferen is dan zeker niet mogelijk. Er bestaat een regel van het aantal millimeters van je lens als minimale sluitertijd aan te houden. Alleen gaat dat bij macrofotografie niet helemaal op.

Stel je hebt een 90mm macrolens, dat zou dus betekenen dat je met een sluitertijd van 1/100e van een seconde met een vaste hand al een scherpe foto zou moeten krijgen. Eigenlijk is dat in de meeste gevallen wel correct, maar omdat je met macrofotografie op zo’n kleine afstand fotografeert, gaat dat eigenlijk niet op.

Ik raad daarom aan om een statief te gebruiken in combinatie met de zelfontspanner zodat de camera compleet stil staat op het moment van fotograferen. Je kunt zelfs gebruik maken van spiegelvoorontspanning (alleen bij spiegelreflexcamera’s). Hierbij blijft de spiegel voor het maken van de foto opgeklapt staan en klapt deze pas weer naar beneden wanneer bijvoorbeeld de seconde voorbij is. Dan heb je gegarandeerd een scherpe foto. Dit is in het menu terug te vinden.

Tip 7: Stel handmatig scherp en gebruik de liveview van je camera

De camera’s van tegenwoordig hebben een heerlijke functie voor dit soort fotografie en dat is namelijk liveview. Je ziet direct hoe de belichting van je foto is en je kunt tevens zien of de focus goed is op de plek waar je de focus wilt hebben. Ik gebruik voor fotografie van paddenstoelen altijd de handmatige focus, omdat het gebied waarin je werkt echt tot op de millimeter nauwkeurig moet zijn. Het is zonde om te denken dat je een prachtige foto hebt gemaakt en dat bij thuiskomst blijkt dat deze niet scherp is. Op deze manier kun je dat in ieder geval uitsluiten.

Tip 8: Pas op tijdens het wandelen

Kijk uit waar je loopt! Hoe vaak kom ik in het bos wel niet platgestampte paddenstoelen tegen. Paddenstoelen zijn beschermd en het is zonde als we de natuur niet zo laten zoals hij is. Als je op plekken komt buiten de reguliere paden, kijk dan goed uit dat je ze niet over het hoofd ziet. Als iedereen hier een steentje aan bijdraagt, kunnen we allemaal plezier van hebben!

Apparatuur

De foto's in het blog zijn gemaakt met de Sony A7 R II systeemcamera en het Tamron AF SP 90mm f/2.8 DI Macro objectief. Het statief dat ik heb is van Rollei, de Compact Traveler No.10.

Alle tips op een rijtje

  • Neem de tijd voor je compositie
  • Let goed op het licht en neem een lampje mee
  • Houd rekening met de beperkte scherptediepte
  • Belicht de paddenstoel ook van onderen
  • Maak je foto's vanuit een laag standpunt
  • Neem een statief mee en gebruik de zelfontspanner
  • Stel handmatig scherp en gebruik de liveview
  • Let op tijdens het wandelen in het bos

Auteur

Michel Klooster

Michel van der Klooster is in een opwelling begonnen met fotografie. Inmiddels is die passie veranderd in een baan waar hij al jaren van leeft. Hij vind dan ook bijna alles leuk om te doen, maar heeft als sterke kant dat hij creatief kan zijn met de middelen die een omgeving te bieden heeft.

Bekijk alle berichten